Repertuar kin Nowość Program TV

Książki, które przygotują cię na Cyberpunka 2077

Do premiery Cyberpunka 2077 pozostało jeszcze kilka lat. Jeśli już teraz chcesz poczuć klimat tej produkcji, sięgnij po książki, które przybliżą ci klimat tego uniwersum.

Jest nieco ironii w tym, że gracze oszaleli na punkcie gry, która tak bezpośrednio nawiązuje do wymarłego gatunku literackiego. Owszem, wciąż publikuje się powieści z tego nurtu, ale dni swojej największej chwały ma już dawno za sobą.

Cyberpunk w swojej klasycznej formie rozwijał się prężnie w latach 80., pełniąc funkcję artystycznego komentarza bieżącej kondycji społeczeństwa Zachodu. I mimo że z każdym kolejnym rokiem rola wielkich korporacji w naszym życiu rośnie, a nie maleje, daleko nam do dystopijnej rzeczywistości rodem z cyberpunka. Technologia jeszcze nie zdążyła nas zdeprawować.

W tym krótkim zestawieniu zebrałem książki, które stanowią doskonałe wprowadzenie do klimatu klasycznego cyberpunka. Znajdziesz tu zarówno kilka klasycznych pozycji, jak i dzieła zupełnie nowe, którym jakimś cudem udało się przebić do masowej świadomości i odnieść sukces. Nie zawsze będą to pozycje wybitne, ale każda z nich w jakimś stopniu oddaje ducha cyberpunka.

Neuromancer – William Gibson

Źródło: Dark Crayon

Powszechnie uważa się, że to Gibson zapoczątkował literaturę cyberpunkową. Nie jest to do końca prawda – o czym napiszę za chwilę – ale faktycznie miał ogromny wpływ na to, jaki kształt przyjął ten gatunek. W 1984 roku Neuromancer udowodnił, że w ramach skostniałego hard SF da się stworzyć coś tchnącego nowością. Gibson nie tylko zaprezentował dystopijną wizję świata rządzonego przez wielkie korporacje, jest także pomysłodawcą słowa cyberprzestrzeń, a jego szalona wyobraźnia wykreowała zasady działania globalnego internetu oraz rzeczywistości wirtualnej na wiele lat przed ich narodzinami.

Powieściowe gigamiasta przepełnione są społecznymi wyrzutkami, gotowymi złamać wszelkie zasady życia społecznego, aby egzystować w symbiozie z technologią. Dla tych ludzi ciało jest tylko narzędziem, które należy ulepszać  za pośrednictwem cyberwszczepów, aby wykorzystać jego pełne możliwości. Neuromancer ukazuje także wieczną walkę klas, typowy element cyberpunkowej rzeczywistości, starcie ubogich, uzależnionych od technologii wyrzutków oraz nieprzyzwoicie bogatych korporacji, wyzyskujących ludzi na każdym kroku.

Neuromancer wykreował także klasycznego bohatera tego gatunku – hackera działającego poza prawem, geniusza uzależnionego od technologii, który zadania trudne wykonuje od ręki, a niemożliwe na drugi dzień.

A to tylko jedna powieść z cyberpunkowego dorobku Gibsona. Nie jest to z pewnością lektura łatwa, ale mimo upływu niemal 35 lat od premiery, wciąż pozostaje niepokojąco aktualna.

Cyberpunk – Bruce Bethke

Zdjęcie: Bruce Bethke

William Gibson na zawsze zostanie zapamiętany jako jeden z kluczowych twórców cyberpunka, jednak to nie on jest pomysłodawcą nazwy tego gatunku. Po raz pierwszy słowo „cyberpunk” pojawiło się w popkulturze w 1983 roku za sprawą pewnego amerykańskiego pisarza. Bruce Bethke opublikował na łamach Amazing Stories krótkie opowiadanie o tym tytule, które później przerodziło się w pełnoprawną powieść.

Historia opisana przez niego nie była co prawda dystopią na miarę Neuromancera, na próżno szukać w niej chociażby cyberprzestrzeni, ale wprowadziła do literatury archetypiczną cyberpunkową postać – geniusza komputerowego wykorzystującego swoje umiejętności w niezbyt szczytnym celu. Czytelnik śledził losy Mikeya, który włamuje się do komputerów za pośrednictwem sieci telefonicznej, dzięki czemu może manipulować swoimi ocenami czy stanem konta rodziców.

Z powodu sporu z wydawcą cała powieść nigdy nie ukazała się w powszechnej dystrybucji, ale autor udostępnił ją na licencji shareware w sieci. Każdy chętny może ściągnąć ją za darmo, a jeśli mu się spodoba – przelać na konto Bethke równowartość 5 dolarów amerykańskich. Cyberpunk dostępny jest m.in. pod tym linkiem.

Schismatrix – Bruce Sterling

Zdjęcie: Mag, Michael Whelan

Jeden z najważniejszych – obok Gibsona – twórców i propagator cyberpunka. W Polsce jest mało znany, gdyż przetłumaczono tylko trzy jego książki sprzed wielu lat. W tym Maszynę Różnicową napisaną we współpracy z Gibsonem, która była przedstawicielem gatunku steampunk. Na szczęście jednym z tytułów dostępnych na naszym rynku był Schismatrix z 1985 roku, pierwsza w pełni cyberpunkowa powieść w dorobku artysty. Przy czym dziś zdobycie jej nie będzie zbyt łatwe, gdyż nakład z 2000 roku nie został wznowiony, na Schismatriksa trzeba zapolować na rynku wtórnym albo liczyć na to, że znajdziemy ją w bibliotece.

Sterling poruszył w tej powieści problematykę przyspieszonej ewolucji, czyli metody na ulepszenie człowieka w nienaturalny sposób. W książce ścierają się poglądy dwóch grup zamieszkujących Układ Słoneczny, mechanistów oraz kształcerzy. Ci pierwsi zakładają, że najlepszą metodą na ulepszenie człowieka jest zintegrowanie go z maszyną, drudzy zaś stawiają na bardziej „naturalne” metody, czyli modyfikację ludzkiego genomu. Schismatrix jest opowieścią o tym, co to znaczy być człowiekiem i jak daleko możemy posunąć się w usprawnianiu własnego ciała, aby nie zatracić swojego człowieczeństwa.

Niestety, zbiór opowiadań Mirrorshades: The Cyberpunk Anthology opracowany pod redakcją Sterlinga nigdy nie został przetłumaczony na język polski, a to w tej książce można znaleźć teksty, które uważa się za kanoniczne przykłady klasycznego cyberpunka. W sieci można za to znaleźć tłumaczenie przedmowy do tego zbioru, które znajdziemy na stronie Magazynu Sztuki.

Zamieć – Neal Stephenson

Zdjęcie: ISA

Wyobraź sobie, że Terry Pratchett pisze książkę SF i nie jest to opowieść z cyklu Długa Ziemia, a rasowy cyberpunk. Zamieć Stephensona pojawiła się na rynku w 1992 roku, kiedy wydawało się, że gatunek ten odszedł już do lamusa. Powieść w prześmiewczy sposób przedstawia dystopijną wizję przyszłości, w której cyberprzestrzeń – nazywana przez autora Metawers – stanowi dla ludzi odskocznię od prawdziwego, nudnego życia. To w Metawers człowiek może być tym, kim zechce i dowolnie kształtować swoją tożsamość, co przywodzi na myśl wirtualne awatary zaprezentowane w Idoru Gibsona.


Poznaj klawiaturę multimedialną Logitech K400+

Strony: 12

Najlepsze z 24h

Adam Siennica
spoilery
-

The Walking Dead: sezon 9, odcinek…

The Walking Dead po raz kolejny szokuje. 15. odcinek 9. sezonu to wydarzenia emocjonujące, ciekawe…

Ocena recenzenta:
9
Piotr Piskozub
-

Avengers: Koniec gry – Thanos bał…

W sieci pojawiła się związana z filmem Avengers: Koniec gry teoria, według której Thanos wysłał…

Adam Siennica
-

Spider-Man: Daleko od domu – plakaty…

Zgodnie z zapowiedziami Tom Holland opublikował nowe materiały promujące film Spider-Man: Daleko do domu. Trzy…

Piotr Piskozub
-

Avengers: Koniec gry wyjawi, dlaczego Kapitan…

Szef Marvel Studios, Kevin Feige, wyjawił, że Avengers: Koniec gry wyjawi, gdzie przez ostatnich kilkanaście…

Adam Siennica
-

Szybcy i wściekli: Hobbs i Shaw…

Szybcy i wściekli: Hobbs i Shaw to pierwszy oficjalny spin-off serii Szybcy i wściekli. Premiera…

Piotr Piskozub
-

Morbius – są tu fani Kravena…

Na planie filmu Morbius dostrzeżono easter egg, który jednoznacznie nawiązuje do jednego z ikonicznych wrogów…

Co o tym sądzisz?

Z dniem 31.04.2019 dokonamy migracji systemu komentarzy. Nowy system komentarzy pozwoli nam m.in. rozwinąć funkcje, których nie możemy uzyskać w Disqus, zwiększy bezpieczeństwo strony i przyspieszy czas jej ładowania. W związku z tym wymagana jest Państwa zgoda na przeniesienie Państwa komentarzy do nowego systemu i powiązania go z Państwa kontem w serwisie naEKRANIE.pl. Prosimy o zalogowanie się na wszystkie konta disqus, z których Państwo korzystacie i powiązanie ich z naszym serwisem. W przypadku braku udzielenia tejże zgody, Państwa komentarze w dniu uruchomienia nowego systemu komentarzy przejdą proces zmiany na anonimowe. Proszę kliknąć tutaj, aby wyrazić zgodę i powiązać to konto.

Jeżeli posiadasz oddzielne konto w serwisie disqus kliknij tutaj, aby je powiązać

UWAGA: Ten komunikat będzie się pojawiał aż do momentu uruchomienia systemu nowych komentarzy niezależnie od tego czy wykonasz powyższe instrukcje czy nie.