Najlepsi polscy operatorzy

Na co dzień nie zdajemy sobie sprawy, ale mamy jednych z najlepszych operatorów na świecie, którzy są cennym towarem eksportowym. Choć nie pławią się w blasku fleszy i nie pojawiają na pierwszych stronach gazet, ich wkład w powstawanie filmu jest nieoceniony. Którzy Polacy tworzą współcześnie najlepsze obrazy?

Adam Holender

Z żyjących jeszcze, ale już nietworzących, z pewnością należy wspomnieć Adama Holendra (ur. 1937). Jak wielu innych świetnych polskich operatorów studiował na Wydziale Operatorskim w PWSFTViT w Łodzi. Niedługo potem wyjechał do Stanów, gdzie pracował jako kierowca ciężarówki dla małej firmy robiącej filmy. Pewnego dnia musiał zastąpić przy pracy operatora, po czym dostał jeszcze jedną szansę i tak powoli rozkręcała się jego kariera. Przełomem była praca z Johnem Schlesingerem przy Nocnym kowboju, który z 7 nominacji zdobył aż 4 Oscary, w tym za najlepszy film. Wkrótce potem nakręcił również ważnych Narkomanów z Jerrym Schatzbergiem i Bezbronne nagietki z Paulem Newmanem. Wśród jego twórczości należy wspomnieć o takich filmach, jak Zabić księdza, który stworzył wraz z Agnieszką Holland o ks. Jerzym Popiełuszce, Człowiek na huśtawce, Dym czy Brooklyn Boogie. W 2007 roku otrzymał Nagrodę dla Polskiego Operatora za Szczególny Wkład w Sztukę Filmową na 15. Międzynarodowym Festiwalu Autorów Zdjęć Filmowych „Camerimage” w Łodzi.

Sławomir Idziak

Tak jak Adam Holender ukończył Wydział Operatorski w Łodzi (w ‘69 roku), jednak w Ameryce zaczął tworzyć dopiero w latach 90. XX wieku. Wcześniej praktykował m.in. w Semaforze. Ważnymi filmami w jego początkowej karierze były Papierowy ptak (którego również wyreżyserował na podstawie własnego scenariusza), Tak bardzo zmęczeni (nagroda za zdjęcia na Festiwalu Polskiego Filmu Fabularnego w Gdyni) oraz Nauka Latania (wielokrotnie nagradzana). W 1976 roku podjął owocną współpracę z Krzysztofem Kieślowskim m.in. przy Klapsie, Bliźnie i później przy Krótkim filmie o zabijaniu oraz Trzy kolory: Niebieski (nagroda MFF w Wenecji). Wielokrotnie pracował też z Zanussim, m.in. przy Constans, Kontrakt, Imperatyw i Rok spokojnego słońca. Amerykańskiej publiczności jest znany głównie z kręcenia takich obrazów jak Helikopter w ogniu (nominacja m.in. do Oscara), Król Artur, Harry Potter i Zakon Feniksa czy reżyserski debiut Natalie Portman Opowieść o miłości i mroku. Nagrodą Specjalną za Wybitne Osiągnięcia został odznaczony na Camerimage w 2002 roku.

sławomir idziak
Wikimedia Commons

Paweł Edelman

Przed Wydziałem Operatorskim PWSFTViT ukończył filmoznawstwo na Wydziale Kulturoznawstwa Uniwersytetu Łódzkiego. Pierwszym nakręconym przez niego filmem pełnometrażowym był Głuchy Telefon (reż. Piotr Mikucki). Kilka lat później związał się twórczo z Władysławem Pasikowskim przy pracy nad Kroll, za który operator otrzymał Złotego Lwa. Z tym reżyserem zrealizował też m.in. Psy, Psy 2: Ostatnia krew, Demony wojny wg Goi, Pokłosie. Kręcił też filmy Andrzeja Wajdy m.in. Pana Tadeusza, Zemstę, Katyń i ostatnie dzieło mistrza, Powidoki. Największe uznanie przyniósł mu film Polańskiego Pianista, za zdjęcia do którego był nominowany do Oscara. Z tym reżyserem zrealizował też kilka innych filmów, choćby Rzeź czy Wenus w futrze. Został też odznaczony prestiżową Brązową Żabą podczas Camerimage za zdjęcia do Kronik domowych (reż. Leszek Wosiewicz). Operator, poza filmami, zawodowo zajmuje się też kręceniem reklam.

paweł edelman
Wikimedia Commons

Ryszard Lenczewski

Tak jak poprzedni operatorzy, ukończył ten sam wydział na tej samej uczelni. On jednak po latach wrócił do PWSFTViT jako wykładowca, gdzie w latach 2008-2014 był również prodziekanem Wydziału Operatorskiego. Poza dorobkiem naukowym niewątpliwie należy docenić jego dorobek artystyczny. Najbardziej znany jest ze zdjęć do oscarowej Idy Pawła Pawlikowskiego, za którą również otrzymał nominację do tej nagrody, jak też m.in. do wyróżnienia BAFTA. Jego zdjęcia do tego filmu zostały nagrodzone Złotą Żabą na Camerimage. Z Pawlikowskim stworzył też kilka innych filmów, w tym Lato miłości i Ostatnie wyjście. Jest autorem zdjęć do produkcji z serii U Pana Boga…, współpracował także z Andrzejem Barańskim. Za swoje osiągnięcia został wyróżniony m.in. członkostwem w Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej i Telewizyjnej (BAFTA).

Janusz Kamiński

Prawdziwa sława Hollywoodu. W 1980 roku wyjechał do Stanów, gdzie skończył kurs operatorski i stawiał pierwsze kroki w karierze. Jednym z najważniejszych nakręconych przez niego filmów był Dziki kwiat, bo na zdjęcia w tym filmie zwrócił uwagę Spielberg, który zaangażował operatora do prac nad Listą Schindlera. Była to dobra decyzja, Kamiński został wówczas doceniony Oscarem i nagrodą BAFTA. Film ten zaowocował przedłużeniem współpracy twórców na całe lata i wiele innych produkcji. Razem stworzyli m.in. Amistad, Szeregowiec Ryan (drugi Oscar), Wojna światów, Lincoln czy Most szpiegów. Innym, ważnym filmem w jego karierze był Motyl i skafander, filmowany z pozycji człowieka, który porozumiewa się ze światem poprzez mruganie powieką – za ten obraz otrzymał m.in. Złotą Żabę na Camerimage. Swoich sił próbował też jako reżyser kilku filmów, w tym American Dream.

Janusz Kamiński
YouTube

Od 3 września w CANAL+ DISCOVERY można oglądać serię Po drugiej stronie kamery, w której filmowcy opowiedzą o kulisach pracy nad największymi polskimi produkcjami.

Gośćmi programu będą m.in. kostiumografka Dorota Roqueplo –  pracująca przy takich hitach jak Miasto 44, Sala samobójców czy Chłopaki nie płaczą, laureat wielu nagród i wyróżnień –  Waldemar Pokromski (charakteryzator m.in. Listy Schindlera), operator Jan Holoubek, a także plejada wybitnych aktorów –  Jerzy Stuhr, Daniel Olbrychski czy Ewa Kasprzyk, którzy podzielą się z widzami swoimi spostrzeżeniami i ciekawostkami z filmowych planów.

Po drugiej stronie kamery
Źródło: fot. materiały prasowe
Strony: 12

Najlepsze z 24h

Piotr Piskozub
0 -

Liga Sprawiedliwości morduje Avengers i X-Men…

W jednym z chińskich kin pojawił się nietypowy plakat promujący film Liga Sprawiedliwości.

Piotr Piskozub
0 -

Momoa o krytyce Ligi Sprawiedliwości: Trzymam…

Jason Momoa zabrał głos w kwestii krytyki, jaka spadła na film Liga Sprawiedliwości. Aktor nie…

Piotr Piskozub
0 -

Aktor z MCU ostro o Marvelu:…

Christopher Eccleston, znany fanom Kinowego Uniwersum Marvela z filmu Thor: Mroczny świat, w niezwykle krytycznych…

Michalina Reda
0 -

Oto zwiastun 5. sezonu serialu Agenci…

Po klipach i zdjęciach promocyjnych, w sieci pojawił się pełny zwiastun nadchodzącego sezonu serialu Agenci…

Michalina Reda
0 -

Superbohaterowie łączą siły. Zobacz pełny zwiastun…

Stacja The CW udostępniła rozszerzony zwiastun crossovera seriali Supergirl, Flash, Arrow i Legends of Tomorrow.…

Magda Muszyńska
spoilery
0 -

The Walking Dead: sezon 8, odcinek…

Po dramatycznych wydarzeniach, które miały miejsce w poprzednich odcinkach The Walking Dead, przyszedł czas na…

Ocena recenzenta:
7

Co o tym sądzisz?